Veau-Doux Fans Club

Report de la date de l'organisation de la 30e édition de Livres en folie

Un changement est opéré dans l'agenda de l'organisation de la foire «Livres en folie» cette année. La 30e édition de l'événement qui était préalablement prévu pour le 30 mai 2024, a été reportée à une date sine die. L'annonce a été faite par la UNIBANK et Le Nouvelliste le mardi 23 avril.

Yon kokennchenn remèsiman pou tan w pran pou founi je gade 2 ou 3 liy depaman m ekri sou rasin _*move san*_ dirijan nou yo.

M pa vin pou m rete, 3 minit sifi pou fin li, analize e kòmante sa m di yo . M ap raple w sa, tout sa m di la a yo pa enfayib, yo pa gen okenn entansyon se yo ki laverite e chak moun gen dwa pou wè l yon lòt jan. Men l nesesè pou m te prezante nou pledwari sa a anfavè chèf nou yo.

Nou ka sezi (zanmi m yo sitou) pou n tande m ap defann chèf nou yo(sa n souvan rele vòlò, pa serye oubyen machann peyi yo) m pa fou, m jis ap chèche rezon moveste yo a pou n wè ansanm si n ka trete l.

Depi m ti kakat, m potko menm ka met sandal nan pye m, alevwa pou ta pran lari poukont mwen; men m te gen lespri timoun dwe gen nan laj sa a yo, m te toujou ap tande istwa timalis ak bouki. Depi w t ap grandi nan ane 1990 pou rive 2000, ou pa ka pa konn Bouki se egare e malis limenm se nèg lespri a...M pa bezwen di w si w moun 1980, 1970, 1960...te gen menm vèsyon an, piske se yo k toujou ap rakonte nou tout panopli istwa sa yo. Jou yo pa rakonte w istwa bouki ak malis, yo twoke non yo an Jansòt(toujou bouki) ak Janlespri(ki se malis)...M pa bezwen fè nou santi tout paran ap fòme pitit pa yo pou yo vin malis, okenn moun pa vle bouki nan antouraj yo.

Men kite raple w sa, depi timtim bwa sèch tanmen, anba gwo Lalin, nan vil kou nan pwovens, tout lakou chaje kou legba ap aprann kijan pou yo vin entèlijan menmjan ak timalis. Menm sou ban lekòl mètrès nou yo swiv menm liy la.

Tank n ap grandi, tank n ap gen lespri, se moman pou n aplike lespri timalis la nan reyalite a; se plis n ap vin sanble ak timalis. Ou pa gen dwa echwe(pou ayisyen, reyisit se posede tout byen materyèl; yon ti ponyen ki pa wè l konsa), ou gen obligasyon reyisi menmjan ak timalis. Nan ka sa a, tout riz pèmi, tout koken se wout.
Lè n edike yon sosyete pou nou tout reyisi menmjan (posede gwo kay ak bèl machin) e itilize tout mwayen posib kisa n atann anretou? Eskize m si m trayi yon tradisyon sanpidè konsa. Sa pa vle di m pa Ayisyen si m refize malis.

Ant malis ak bouki kiyès ki reprezante moral(m pa moralis, m vle pale de sa ki ka ede nan devlopman). Nou te manke konn bouki, banm pataje janm konprann bouki avè nou.

- Premyeman, Bouki pa gen okenn lwa vòlò ki ka monte pou l pran sa k pa pou li; men Malis, se domèn li...se la a yo soti ak pran sa k pa pou yo depi yo pa bare yo, yo se Malis(entèlijan) yo pa vòlè...nou vin kreye yon syans pou vòlè... Kisa sa bay? Nou pa wè kijan n chaje ak Malis nan sosyete a?
- Dezyèman, Malis touye moun li rele Bouki, bay Bouki siveye moun nan epi Malis lage chay la sou Bouki...Plop, Bouki pase pou koupab... gade bèl bagay tradisyon nou aprann nou. Nou wè l diferan? ( M p ap pale fò, ann di yon ti pawòl tou ba nan zòrèy: ou pa wè Malis fin touye prezidan an yo anvi Lage l sou do Bouki? Men ta sanble yo tout vin Malis, sèl mwen k Bouki avè w, men yo pa jwenn nou).

Men kounye a tout Timalis vin Gwomalis, nanpwen Bouki ankò...Vin di m lè tout moun se Malis, kisa w ap atann. Mezi kote w pase nan peyi a tout moun gen yon lwa Timalis ki mache ak yo.
Lè lwa sa a pran yo, yo joure yon dirijan kokorat si l pa vòlè lajan leta a pou l achte bèl kay, bèl machin al nan vwayaj. Lè lwa sa a pran yo, yo di ann manje grenn je l...yon lwa visye, yon lwa depaman.
Men yo bliye si lwa Malis la danse nan tèt tout Ayisyen piske n sot nan menm lakou, nou te konn tande menm kont. Sonje tou, pyès Ayisyen pa ta vle Bouki, e si w ta Bouki ou ka menm pran bwa kale(boule w vivan ak kawotchou).

Brèf, jou yo kouri yo ale men yo kite tout Malis ap feraye. Sosyete a enpoze chak sitwayen pou pwouve yo se Malis sinon yo echwe (sans piwo a). Echèk pa dous! Chak chèf dwe montre l se yon vrè Malis. Tank ou pi Malis, ou jwenn plis kredi e ou merite yon pi gwo pòs. Sa n panse si nou ta chanje faz? Eske n te dwe chwazi vin Malis? E si n vin Bouki, eske sa p ap miyò?
M eseye Bouki, m wè sa mache. M gen kèk zanmi etranje, yo pa ayisyen, m wè yo byen sanble Bouki menmjan avè m e yo byen viv. Anpil peyi prefere Bouki olye yo Malis.

NB: Onètete, lanmou, senserite ak sansiblite se baz valè yon Bouki...tout sosyete bezwen sa pou yo avanse. Depi lè n te rejte Bouki pou Malis la, nou te tou siyen pou n tonbe nan twou sa yo. Dirijan nou yo viktim tradisyon sa yo

_*Prof Jean Louis Fritznel, Leader engagé, 25 Avril 2024*_

Bon Nouvèl. ILA ap resevwa enskripsyon pou fakilte l yo depi lendi 4 septanm lan pou rive vandredi 22 septanm 2023