Chloe - Phuong Tran

Mình từng khao khát và thay đổi cả công việc để theo đuổi viễn cảnh đó. Nhưng đến khi thật sự có nhiều thời gian hơn, mình lại vỡ lẽ:

“Hóa ra làm gì có cuộc sống như mình vẫn tưởng mà theo đuổi?”

…

Quay lại những năm đầu mới qua Canada, mỗi ngày mình dành khoảng 10–12 tiếng cho công việc. 7 giờ sáng ra khỏi nhà, bắt hai chuyến bus và một chuyến train để đi làm. Tối hơn 8 giờ mới về tới nhà.

Sau khi sinh con đầu lòng được hơn hai tháng, mình chủ động xin quay lại làm việc sớm vì vợ chồng mình cần thu nhập để chăm lo cho con. Rồi “nhờ” có Covid, mình được làm ở nhà full-time gần hai năm.

Nghe thì có vẻ đây chính là work/life balance mà nhiều người mong muốn: không còn mất thời gian đi lại, được ở nhà và nhìn thấy con mỗi ngày.

Nhưng thực tế là công việc vẫn không ngớt. Nhiều ngày mình làm từ sáng tới tối mịt, còn chồng gần như chăm con 80% thời gian.

Mình ở cùng nhà với con, nhưng có lúc lại thấy chẳng khác gì người phải đi lao động xa nhà. Nhìn thấy con mỗi ngày nhưng chẳng mấy khi thật sự có mặt bên con.

Tinh thần thì căng thẳng, cơ thể ngày càng suy nhược. Nhưng mình vẫn ráng vì nghĩ mình đang cố gắng cho “tương lai của con”.

Cho đến một buổi tối mình xong việc sớm hơn bình thường.

Mình chủ động lại gần, muốn chơi với con rồi ôm con vào lòng. Nhưng con lạnh lùng đẩy mình ra và quay sang tìm ba.

Khoảnh khắc đó làm mình bàng hoàng.

Mình cứ nghĩ mình đang hy sinh vì con. Nhưng hình như con không cần một tương lai xa xôi nào đó bằng việc có mẹ thật sự hiện diện trong những năm tháng này.

Và lần đầu tiên mình tự hỏi:

Có khi nào mình đang cố làm điều tốt cho con… bằng một cách lại khiến cả hai mẹ con phải trả giá?

Từ đó mình bắt đầu khao khát một cuộc sống có work/life balance như nhiều người vẫn chia sẻ. Mình tìm kiếm những lựa chọn khác để chấm dứt sự phụ thuộc hoàn toàn vào công việc lúc đó.

Rồi mình tìm được một hướng phù hợp với mình.

Chỉ một năm sau, mình mạnh dạn chia tay sếp và con đường “bán mình cho tư bản”. 😅

Lần đầu tiên sau nhiều năm, mình có rất nhiều thời gian.

Mình có thể ở bên con. Có thể chủ động sắp xếp lịch. Không còn phải xin phép ai nếu muốn nghỉ một ngày hay đi đâu đó lâu hơn.

Mình từng nghĩ:

“Cuối cùng mình cũng tìm thấy work/life balance rồi.”

Nhưng rồi cuộc sống lại cho mình thêm một bài học.

Khi xây công việc riêng, có những giai đoạn mình vẫn mải mê làm từ sáng tới tối. Có lúc đang chơi với con nhưng đầu óc vẫn nghĩ về công việc. Có lúc mình tự tạo áp lực cho bản thân còn nhiều hơn áp lực ngày trước sếp giao.

Vậy thì khác gì đâu?

Mình đã rời khỏi một công việc khiến mình mất cân bằng, nhưng có lúc lại tự xây cho mình một phiên bản khác của chính điều đó.

Rồi có những giai đoạn công việc chậm lại, mình có rất nhiều thời gian rảnh. Ban đầu thấy sung sướng lắm. Nhưng chỉ một thời gian sau, mình lại thấy buồn chán.

Lúc đó mình mới hiểu mình không thật sự muốn ngừng làm việc. Mình vẫn muốn học thêm, xây dựng, tạo ra giá trị và nhìn thấy bản thân tiến bộ.

Quan trọng hơn, lựa chọn hiện tại không bắt mình phải chọn giữa có thời gian cho gia đình và có thu nhập để chăm lo cho gia đình. Công việc vẫn có thể tiếp tục tạo ra kết quả mà không bắt buộc mình phải có mặt từng giờ như trước.

Và đó là lúc mình bắt đầu hiểu work/life balance theo một cách thực tế hơn.

Mình từng nghĩ cân bằng nghĩa là:

Làm càng ít càng tốt. Dành cho gia đình càng nhiều thời gian càng tốt.

Nhưng không phải lúc nào cũng vậy.

Gia đình không chỉ cần sự hiện diện và tình cảm. Gia đình cũng cần nguồn lực. Mình từng đọc câu chuyện về một người cha có hai cô con gái đang ở tuổi teen. Ông nói rất thẳng như vầy:

“Các con đang ở độ tuổi cần ít sự chú ý của tôi hơn, nhưng lại cần nhiều nguồn lực của tôi hơn.”

Nghe hơi phũ, nhưng đúng vậy.

Khi con còn nhỏ, nguồn lực là sữa, tã, quần áo, giày dép, đồ chơi, tiền daycare và thức ăn. Lớn thêm một chút là học hành, hoạt động ngoại khóa, trải nghiệm, du lịch, rồi có thể là tiền học đại học và sự hỗ trợ để con có một khởi đầu tốt hơn. Tất cả những điều này đều cần tiền để chi trả.

Vấn đề không phải là chọn thời gian hay chọn tiền.

Mà là xây một cách làm việc giúp mình có đủ cả sự hiện diện lẫn nguồn lực, thay vì phải hy sinh hoàn toàn một bên để giữ lấy bên còn lại.

Bây giờ mình không còn nghĩ work/life balance là chia đều 50:50 cho công việc và cuộc sống.

Với mình, đó là khả năng chủ động điều chỉnh thời gian và sự ưu tiên theo từng giai đoạn. Có lúc mình tập trung nhiều hơn cho công việc. Có lúc con cái, sức khỏe hoặc gia đình cần mình chậm lại.

Quan trọng là mình có quyền đưa ra lựa chọn đó, thay vì mọi thứ bị quyết định bởi lịch làm việc, số ngày phép hay sự cho phép của một người khác.

Và sau khi hiểu đúng hơn, mình mới nhận ra lựa chọn hiện tại thật ra đã cho mình điều mình từng đi tìm.

Mình vẫn được làm việc, học hỏi, tạo ra giá trị và xây dựng thu nhập. Nhưng mình cũng có thể ở bên con, về Việt Nam dài ngày, đi du lịch mà không cần xin phép, hoặc giảm tốc khi gia đình cần mình.

“Cú lừa” không nằm ở work/life balance, mà nằm ở viễn cảnh hoàn hảo mình từng gắn cho nó:

làm thật ít, lúc nào cũng thong thả, không còn áp lực và chẳng bao giờ phải bận rộn.

Cuộc sống đó có lẽ không tồn tại.

Nhưng sau khi thôi tìm kiếm một cuộc sống “cân bằng” theo cách đó, mình mới nhận ra:

Điều mình thật sự cần không phải là một cuộc sống không còn bận rộn. Mà là quyền chủ động lựa chọn điều gì xứng đáng nhận được thời gian, năng lượng và sự ưu tiên của mình trong từng giai đoạn.

…

Còn với bạn, một cuộc sống có work/life balance thật sự sẽ trông như thế nào?

P/s: thời gian trôi nhanh quá, mới ngày nào còn ẵm em trên tay, nay em đã tốt nghiệp để vào lớp 1 rồi!